ลาออกเอง ได้ค่าชดเชยไหม
ค่าชดเชยตามมาตรา 118 ของกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ใช้เฉพาะกรณีนายจ้างเป็นฝ่ายเลิกจ้างเท่านั้น หากลูกจ้างเป็นฝ่ายลาออกเอง จะไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยส่วนนี้ ไม่ว่าจะทำงานมานานเท่าใดก็ตาม
แต่นายจ้างยังต้องจ่ายอะไรบ้าง
แม้ไม่มีค่าชดเชย นายจ้างยังมีหน้าที่จ่ายค่าจ้างสำหรับวันที่ทำงานจริงจนถึงวันสุดท้าย และต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ลูกจ้างสะสมไว้แต่ยังไม่ได้ใช้ ตามสัดส่วนที่ทำงานมาในปีนั้น เว้นแต่ลูกจ้างถูกเลิกจ้างเพราะกระทำความผิดร้ายแรง กรณีนี้ใช้กับการลาออกเองด้วยเช่นกัน หากยังมีวันลาคงเหลืออยู่
ต้องแจ้งลาออกล่วงหน้ากี่วัน
กฎหมายกำหนดให้การเลิกสัญญาจ้าง (ทั้งกรณีนายจ้างเลิกจ้างและลูกจ้างลาออก) ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าอย่างน้อย 1 งวดของการจ่ายค่าจ้าง เช่น หากจ่ายเงินเดือนทุกสิ้นเดือน ควรแจ้งลาออกล่วงหน้าก่อนถึงรอบจ่ายเงินเดือนถัดไป หากลาออกกะทันหันโดยไม่แจ้งล่วงหน้าตามกำหนด นายจ้างอาจเรียกร้องค่าเสียหายได้ในทางทฤษฎี แต่ไม่สามารถหักเงินเดือนที่ค้างจ่ายไว้เป็นค่าปรับเองได้โดยพลการ
เช็กลิสต์ก่อนยื่นใบลาออก
- ตรวจสอบวันลาพักร้อนคงเหลือของปีนี้และปีก่อนหน้า (ถ้าบริษัทอนุญาตให้สะสมข้ามปี)
- แจ้งลาออกเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าตามรอบจ่ายเงินเดือน เพื่อไม่ให้ผิดสัญญา
- ขอเอกสารรับรองการทำงานและหนังสือรับรองเงินเดือนไว้ก่อนพ้นสภาพพนักงาน
ตัวอย่างการคำนวณเงินวันลาพักร้อนคงเหลือ
สมมติเงินเดือน 30,000 บาท มีสิทธิลาพักร้อน 10 วันต่อปีตามนโยบายบริษัท ใช้ไปแล้ว 4 วัน เหลือคงเหลือ 6 วัน ค่าจ้างต่อวันคำนวณจาก 30,000 ÷ 30 = 1,000 บาทต่อวัน เงินค่าวันลาพักร้อนคงเหลือที่ควรได้รับเมื่อลาออกคือ 6 x 1,000 = 6,000 บาท เพิ่มเติมจากค่าจ้างวันทำงานปกติจนถึงวันสุดท้าย หากบริษัทอนุญาตให้สะสมวันลาข้ามปีและมีวันลาปีก่อนหน้าคงเหลืออีก 3 วัน ก็นำมารวมคำนวณเป็นเงินเพิ่มอีก 3 x 1,000 = 3,000 บาท รวมเป็น 9,000 บาท ตัวเลขข้างต้นเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิดเท่านั้น จำนวนวันลาคงเหลือและวิธีคำนวณค่าจ้างต่อวันจริงต้องตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลของแต่ละบริษัท เพราะนโยบายเรื่องวันลาสะสมข้ามปีแตกต่างกันไป
เทียบมูลค่าวันลาคงเหลือตามระดับเงินเดือน
สูตรคำนวณค่าจ้างต่อวัน (เงินเดือนหารด้วย 30) ในตัวอย่างข้างต้นใช้ได้กับทุกระดับเงินเดือน ลองใช้สูตรเดียวกันคำนวณมูลค่าวันลาพักร้อนคงเหลือ 6 วัน ที่ระดับเงินเดือนต่างกันดู เพื่อให้เห็นว่าเงินเดือนมีผลต่อยอดเงินที่ควรได้รับมากแค่ไหน
| เงินเดือน | ค่าจ้างต่อวัน (เงินเดือน ÷ 30) | มูลค่าวันลาคงเหลือ 6 วัน |
|---|---|---|
| 18,000 บาท | 600 บาท | 3,600 บาท |
| 30,000 บาท | 1,000 บาท | 6,000 บาท |
| 45,000 บาท | 1,500 บาท | 9,000 บาท |
ยิ่งเงินเดือนสูง มูลค่าวันลาพักร้อนคงเหลือต่อวันก็ยิ่งสูงตามสัดส่วน คนเงินเดือน 45,000 บาทที่มีวันลาคงเหลือเท่ากับคนเงินเดือน 18,000 บาท จะได้รับเงินก้อนนี้มากกว่ากันถึง 2.5 เท่า ดังนั้นก่อนยื่นใบลาออกจึงควรตรวจสอบวันลาคงเหลือให้แน่ชัด เพราะยิ่งเงินเดือนสูงยิ่งมีมูลค่าที่อาจพลาดไปมากถ้าลืมเช็กให้ครบ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อลาออก
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือคิดว่าลาออกเองแล้วไม่ได้อะไรเลยจากนายจ้าง ทั้งที่ยังมีสิทธิได้รับเงินค่าจ้างวันลาพักร้อนคงเหลือและค่าจ้างวันทำงานจนถึงวันสุดท้ายเสมอ อีกความเข้าใจผิดคือแจ้งลาออกกะทันหันโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าตามรอบจ่ายเงินเดือน ทำให้เสี่ยงถูกนายจ้างเรียกร้องค่าเสียหายในทางทฤษฎี แม้ในทางปฏิบัติมักไม่ค่อยเกิดขึ้นจริงก็ตาม หลายคนลืมขอเอกสารรับรองการทำงานและหนังสือรับรองเงินเดือนก่อนพ้นสภาพพนักงาน ทำให้ภายหลังต้องกลับไปติดต่อบริษัทเดิมซึ่งบางครั้งทำได้ยากกว่าตอนยังทำงานอยู่ และบางคนไม่ตรวจสอบวันลาพักร้อนคงเหลือให้ครบก่อนยื่นใบลาออก ทำให้พลาดสิทธิ์รับเงินค่าวันลาที่ควรได้รับเพิ่มเติมจากเงินเดือนงวดสุดท้าย
คำถามที่พบบ่อย
คำถาม: ลาออกก่อนครบกำหนดบอกกล่าวล่วงหน้า นายจ้างหักเงินเดือนได้ไหม
คำตอบ: นายจ้างไม่มีสิทธิหักเงินเดือนที่ค้างจ่ายเป็นค่าปรับเองโดยพลการ แม้ลูกจ้างจะลาออกกะทันหันโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าตามกำหนดก็ตาม หากนายจ้างเห็นว่าได้รับความเสียหายจริง ต้องไปฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายตามกระบวนการทางกฎหมายแยกต่างหาก ไม่ใช่หักจากเงินเดือนโดยตรง
คำถาม: ลาออกแล้วยังมีสิทธิรับเงินชดเชยว่างงานจากประกันสังคมไหม
คำตอบ: ผู้ที่ลาออกเองมีสิทธิรับเงินทดแทนกรณีว่างงานจากประกันสังคมได้เช่นกัน แต่ในอัตราและระยะเวลาที่น้อยกว่ากรณีถูกเลิกจ้าง เพราะกฎหมายแยกเงื่อนไขระหว่างการลาออกเองกับถูกเลิกจ้างไว้ต่างกัน ควรตรวจสอบเงื่อนไขและยื่นเรื่องกับสำนักงานประกันสังคมภายในระยะเวลาที่กำหนด
คำถาม: ทำงานไม่ถึง 1 ปี ลาออก มีสิทธิได้เงินค่าวันลาพักร้อนไหม
คำตอบ: หากยังไม่ครบ 1 ปีตามเงื่อนไขสิทธิลาพักร้อนตามกฎหมาย อาจไม่มีวันลาพักร้อนคงเหลือให้คำนวณ เว้นแต่บริษัทมีนโยบายให้สิทธิลาพักร้อนตามสัดส่วนสำหรับพนักงานที่ทำงานไม่ครบปี ควรตรวจสอบข้อบังคับการทำงานของบริษัทตัวเองว่ามีนโยบายนี้หรือไม่
คำถาม: ลาออกแล้ว นายจ้างต้องจ่ายเงินเดือนงวดสุดท้ายภายในกี่วัน
คำตอบ: กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างงวดสุดท้ายภายใน 3 วันนับแต่วันที่เลิกจ้างหรือลูกจ้างพ้นสภาพการเป็นลูกจ้าง หากนายจ้างจ่ายล่าช้าเกินกำหนดนี้โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ลูกจ้างมีสิทธิร้องเรียนต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานได้