ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างคืออะไร ใครมีหน้าที่จ่าย
ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 เป็นภาษีที่จัดเก็บเป็นรายปีจากผู้ที่เป็นเจ้าของที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง ณ วันที่ 1 มกราคมของปีภาษีนั้น ตัวเลขอัตราภาษีในบทความนี้อ้างอิงปีภาษี 2569 ซึ่งอาจมีการปรับปรุงในปีถัดไป ควรตรวจสอบใบแจ้งประเมินจริงทุกปี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อบต. เทศบาล หรือกรุงเทพมหานคร) เป็นผู้จัดเก็บ โดยคำนวณจากมูลค่าทรัพย์สินตามราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมธนารักษ์ ไม่ใช่ราคาซื้อขายจริง อัตราภาษีแบ่งตามประเภทการใช้ประโยชน์ของทรัพย์สินเป็น 4 กลุ่มหลัก คือ ที่อยู่อาศัย เกษตรกรรม พาณิชยกรรมและอื่นๆ และที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่รกร้างว่างเปล่า
อัตราภาษีของที่อยู่อาศัย เกษตรกรรม พาณิชย์ และที่รกร้าง
อัตราภาษีเป็นแบบขั้นบันได ยิ่งมูลค่าทรัพย์สินสูง อัตราภาษียิ่งสูงขึ้นตามช่วง
- ที่อยู่อาศัยที่เป็นบ้านหลังหลัก: มูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท ได้รับยกเว้น ส่วนที่เกิน 50-75 ล้านบาทเสีย 0.03% และเพิ่มขึ้นตามช่วงมูลค่าถัดไป
- ที่อยู่อาศัยหลังอื่นที่ไม่ใช่บ้านหลังหลัก เช่น บ้านหลังที่สอง คอนโดปล่อยเช่า: ไม่ได้รับยกเว้น เสียภาษีตั้งแต่บาทแรกในอัตราเริ่มต้นราว 0.02%
- เกษตรกรรมที่เจ้าของเป็นบุคคลธรรมดา: มูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาทได้รับยกเว้น ส่วนที่เกินเสียภาษีในอัตราต่ำกว่าที่อยู่อาศัย เริ่มต้นราว 0.01%
- พาณิชยกรรมและอื่นๆ (อาคารสำนักงาน ร้านค้า โรงงาน): เริ่มต้นราว 0.3% และปรับขึ้นตามช่วงมูลค่า สูงสุด 0.7% สำหรับทรัพย์สินมูลค่าสูงระดับหลายพันล้านบาท
- ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่รกร้างว่างเปล่าหรือไม่ได้ทำประโยชน์: เริ่มต้นเท่ากับอัตราพาณิชยกรรม และเพิ่มขึ้นอีก 0.3% ทุก 3 ปีที่ปล่อยทิ้งร้าง สูงสุดไม่เกิน 3%
อัตราที่แท้จริงในแต่ละปีอาจมีพระราชกฤษฎีกาปรับลดชั่วคราวได้ ควรตรวจสอบใบแจ้งประเมินจากหน่วยงานท้องถิ่นในพื้นที่ทุกปี เพราะเป็นตัวเลขที่ผูกกับมูลค่าประเมินและประกาศของรัฐในปีนั้นๆ
บ้านหลังแรกได้รับยกเว้นภาษีไหม เงื่อนไขคืออะไร
บ้านหลังหลักจะได้รับยกเว้นภาษีสำหรับมูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท แต่ต้องเข้าเงื่อนไขครบทั้งสองข้อ คือเจ้าของมีชื่อเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง และมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านหลังนั้นด้วย ณ วันที่ 1 มกราคมของปีภาษี หากมีชื่อในโฉนดแต่ไม่มีชื่อในทะเบียนบ้าน หรือเป็นเจ้าของแต่ให้คนอื่นอยู่อาศัยและมีชื่อในทะเบียนบ้านแทน จะไม่เข้าเกณฑ์ยกเว้นแบบบ้านหลังหลัก และถูกคิดภาษีในอัตราที่อยู่อาศัยอื่นแทน
กำหนดเวลาชำระและช่องทางจ่ายภาษี
หน่วยงานท้องถิ่นจะส่งหนังสือแจ้งการประเมินภาษีให้เจ้าของทรัพย์สินทราบช่วงปลายปีก่อนหน้า และกำหนดชำระภาษีตามปกติอยู่ในช่วงเดือนเมษายนของทุกปี หากยอดภาษีที่ต้องชำระเกิน 3,000 บาท กฎหมายให้สิทธิผ่อนชำระได้สูงสุด 3 งวดโดยไม่มีดอกเบี้ยหรือค่าธรรมเนียมเพิ่ม ทั้งนี้กระทรวงมหาดไทยอาจประกาศขยายกำหนดเวลาชำระเป็นกรณีไปในแต่ละปี จึงควรตรวจสอบประกาศของหน่วยงานท้องถิ่นในพื้นที่ของตัวเองทุกปีก่อนใกล้กำหนด ช่องทางชำระทำได้ทั้งที่สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยตรง ผ่านเคาน์เตอร์ธนาคารที่ร่วมโครงการ หรือแอปพลิเคชันธนาคารบางแห่งที่รองรับการสแกน QR code จ่ายภาษีท้องถิ่น
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562
- ofm.co.th — สรุปภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง 2569
- supalai.com — อัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ปี 2569