กฎหมายการเงิน · อ่าน 4 นาที

สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ
ดอกเบี้ยแพงแค่ไหน คุ้มไหม?

เขียนโดย ทีมบรรณาธิการคิดให้

สินเชื่อจำนำทะเบียนรถเป็นทางเลือกยามฉุกเฉินที่อนุมัติเร็ว แต่มีเพดานดอกเบี้ยและเงื่อนไขที่ควรเข้าใจก่อนตัดสินใจใช้บริการ

สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ คืออะไร

เป็นสินเชื่อที่ใช้เล่มทะเบียนรถเป็นหลักประกัน โดยผู้กู้ยังสามารถใช้รถได้ตามปกติและกรรมสิทธิ์รถยังเป็นของผู้กู้ตลอดสัญญา ต่างจากการจำนำทรัพย์สินทั่วไปที่ต้องส่งมอบทรัพย์ให้ผู้ให้กู้ยึดถือไว้ อนุมัติง่ายและเร็วกว่าสินเชื่อธนาคารทั่วไปเพราะพิจารณาจากมูลค่ารถเป็นหลักมากกว่าประวัติเครดิต จึงเป็นที่นิยมในกลุ่มที่ต้องการเงินด่วนหรือเข้าไม่ถึงสินเชื่อธนาคาร วงเงินที่ได้มักอยู่ในช่วง 50-80% ของมูลค่ารถ ขึ้นกับอายุ ยี่ห้อ และสภาพรถแต่ละคัน

เพดานดอกเบี้ยตามกฎหมาย

ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดเพดานอัตราดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมของสินเชื่อที่มีทะเบียนรถเป็นประกัน ไว้ไม่เกิน 24% ต่อปี (แบบลดต้นลดดอก) ผู้ให้บริการที่คิดดอกเบี้ยเกินเพดานนี้ถือว่าผิดกฎหมายและเข้าข่ายเงินกู้นอกระบบ ควรเปรียบเทียบอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง (Effective Rate) ระหว่างผู้ให้บริการแต่ละรายก่อนตัดสินใจ โดยดูข้อมูลเปรียบเทียบได้จากศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของ ธปท. ปัจจุบันผู้ให้บริการบางรายเริ่มใช้การคิดดอกเบี้ยตามคะแนนเครดิตของผู้กู้ (risk-based pricing) ทำให้ผู้ที่มีประวัติผ่อนชำระดีอาจได้อัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าเพดานสูงสุดมาก

ข้อควรระวังก่อนใช้บริการ

แม้เพดานดอกเบี้ยตามกฎหมายจะอยู่ที่ 24% ต่อปี แต่ก็ยังถือว่าสูงกว่าสินเชื่อธนาคารทั่วไปมาก จึงเหมาะกับการใช้เป็นทางเลือกฉุกเฉินระยะสั้นมากกว่าการกู้ระยะยาว ควรอ่านสัญญาให้ครบถ้วน โดยเฉพาะค่าธรรมเนียมแฝง ค่าปรับกรณีผิดนัดชำระ และเงื่อนไขการยึดรถหากค้างชำระต่อเนื่อง

เช็กลิสต์ก่อนสมัครสินเชื่อจำนำทะเบียนรถ

ตัวอย่างการคำนวณดอกเบี้ยจริง

สมมติกู้เงินจำนำทะเบียนรถ 100,000 บาท ผ่อน 24 งวด ที่อัตราดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอกสูงสุดตามเพดาน 24% ต่อปี ดอกเบี้ยเดือนแรกคิดจากยอดเงินต้นคงเหลือ 100,000×24%÷12 = 2,000 บาท เมื่อผ่อนต่อไปเรื่อย ๆ เงินต้นคงเหลือลดลง ดอกเบี้ยที่คิดในแต่ละเดือนจึงลดลงตามไปด้วย ต่างจากดอกเบี้ยแบบคงที่ (flat rate) ที่คิดดอกเบี้ยจากเงินต้นเริ่มต้นตลอดสัญญาแม้ผ่อนไปแล้วก็ตาม ทำให้อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงของสินเชื่อแบบคงที่สูงกว่าตัวเลขที่โฆษณามาก ผู้กู้จึงควรถามตรง ๆ ว่าผู้ให้บริการใช้วิธีคิดดอกเบี้ยแบบไหน และขอตารางผ่อนชำระ (amortization schedule) ก่อนเซ็นสัญญาทุกครั้ง

ตารางผ่อนจริง 24 งวด ที่เพดานดอกเบี้ย 24%

ต่อจากตัวอย่างเงินกู้ 100,000 บาท ผ่อน 24 งวด ที่ดอกเบี้ยลดต้นลดดอก 24% ต่อปี (2% ต่อเดือน) ค่างวดคงที่ที่คำนวณได้จะอยู่ที่ประมาณ 5,287 บาทต่อเดือน ลองไล่ดูว่าสัดส่วนดอกเบี้ยกับเงินต้นในแต่ละงวดเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อยอดคงเหลือลดลง:

งวดที่ดอกเบี้ยในงวดนั้นเงินต้นในงวดนั้นยอดคงเหลือหลังชำระงวด
12,000 บาท3,287 บาท96,713 บาท
61,658 บาท3,629 บาท79,265 บาท
121,200 บาท4,087 บาท55,914 บาท
18684 บาท4,603 บาท29,617 บาท
24104 บาท5,183 บาท0 บาท (ปิดบัญชี)

แม้ค่างวดจะเท่ากันทุกเดือนที่ประมาณ 5,287 บาท แต่สัดส่วนภายในงวดเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ งวดแรกจ่ายดอกเบี้ยถึง 2,000 บาทจากค่างวดทั้งหมด เกือบ 38% เป็นดอกเบี้ยล้วน ๆ ขณะที่งวดสุดท้ายดอกเบี้ยเหลือเพียงประมาณ 104 บาท เพราะยอดเงินต้นคงเหลือลดลงมากแล้ว ตัวเลขทั้งหมดเป็นการคำนวณโดยประมาณจากอัตราเพดานสูงสุด ผู้ให้บริการแต่ละรายอาจคิดดอกเบี้ยจริงต่ำกว่านี้ตามคะแนนเครดิตของผู้กู้ และควรขอตารางผ่อนชำระจริงจากผู้ให้บริการก่อนเซ็นสัญญาเสมอ

ผิดนัดชำระ ไฟแนนซ์ยึดรถได้ทันทีไหม

เพราะกรรมสิทธิ์รถยังเป็นของผู้กู้ตลอดสัญญา ต่างจากสัญญาเช่าซื้อที่กรรมสิทธิ์เป็นของไฟแนนซ์จนกว่าจะผ่อนหมด ผู้ให้กู้จำนำทะเบียนจึงไม่มีสิทธิเข้ายึดรถทันทีเมื่อผิดนัดชำระเหมือนกรณีเช่าซื้อ แต่ต้องดำเนินการตามกฎหมายสัญญาเงินกู้ทั่วไป คือบอกกล่าวทวงถามและอาจฟ้องร้องบังคับคดีตามขั้นตอน หากผู้ให้บริการข่มขู่หรือใช้กำลังเข้ายึดรถโดยพลการโดยไม่ผ่านกระบวนการทางกฎหมาย ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมายและผู้กู้สามารถแจ้งความดำเนินคดีได้ อย่างไรก็ตาม สัญญาบางฉบับอาจมีเงื่อนไขเฉพาะที่ต่างออกไป จึงควรอ่านข้อสัญญาเรื่องการผิดนัดให้ละเอียดก่อนเซ็น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

คำถามที่พบบ่อย

จำนำทะเบียนรถ กับขายฝากรถ ต่างกันอย่างไร
จำนำทะเบียนรถ กรรมสิทธิ์รถยังเป็นของผู้กู้ตลอดสัญญา ส่วนขายฝากเป็นการโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้รับซื้อฝากไปก่อน แล้วผู้ขายฝากมีสิทธิไถ่คืนภายในเวลาที่กำหนด หากไถ่ไม่ทันจะเสียกรรมสิทธิ์รถไปเลย จึงมีความเสี่ยงสูงกว่าจำนำทะเบียนมาก

รถติดไฟแนนซ์เดิมอยู่ ยังจำนำทะเบียนได้ไหม
โดยทั่วไปทำไม่ได้ เพราะเล่มทะเบียนต้องปลอดภาระผูกพันและถือครองโดยเจ้าของรถเท่านั้น ต้องผ่อนปิดบัญชีไฟแนนซ์เดิมและโอนเล่มทะเบียนมาเป็นชื่อตัวเองก่อนจึงจะขอสินเชื่อจำนำทะเบียนใหม่ได้

ตรวจสอบได้อย่างไรว่าดอกเบี้ยที่เสนอมาไม่เกินเพดาน
ให้คำนวณอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปีจากยอดผ่อนทั้งหมดเทียบกับเงินต้น หรือสอบถามศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. เพื่อขอข้อมูลเปรียบเทียบและตรวจสอบว่าผู้ให้บริการมีใบอนุญาตถูกต้องหรือไม่

จ่ายก่อนกำหนดได้ไหม มีค่าปรับหรือเปล่า
ส่วนใหญ่ปิดบัญชีก่อนกำหนดได้ และตามหลักเกณฑ์คุ้มครองผู้บริโภคด้านสัญญา ผู้ให้กู้มักไม่สามารถเรียกเก็บดอกเบี้ยในงวดที่ยังไม่ถึงกำหนดชำระ แต่ควรตรวจสอบเงื่อนไขค่าธรรมเนียมการปิดบัญชีก่อนกำหนดในสัญญาให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจ