สลากออมทรัพย์คืออะไร ต่างจากหวยอย่างไร
สลากออมทรัพย์เป็นผลิตภัณฑ์เงินฝากรูปแบบหนึ่งที่ธนาคารเฉพาะกิจของรัฐ เช่น ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) ออกจำหน่ายเป็นชุดๆ ผู้ซื้อฝากเงินเป็นหน่วยตามราคาที่กำหนด แล้วมีสิทธิลุ้นรางวัลเป็นงวดๆ ตลอดอายุสลาก จุดที่ต่างจากหวยหรือสลากกินแบ่งรัฐบาลอย่างชัดเจนคือ เงินต้นที่ฝากไว้ไม่ได้เสียไปกับการซื้อ แต่ยังเป็นเงินฝากของผู้ซื้อที่ได้คืนเต็มจำนวนเมื่อครบกำหนดหรือไถ่ถอน ต่างจากหวยที่เงินที่จ่ายไปหมดไปทันทีไม่ว่าจะถูกรางวัลหรือไม่
เงินต้นหายไหม ถอนก่อนกำหนดได้หรือเปล่า
เงินต้นของสลากออมทรัพย์ได้รับการค้ำประกันเต็มจำนวนจากธนาคารผู้ออก ไม่มีความเสี่ยงสูญเสียเงินต้นเหมือนการลงทุนในหุ้นหรือกองทุนรวม อายุสลากแต่ละชุดกำหนดไว้ล่วงหน้า มักอยู่ที่ประมาณ 2-3 ปีแล้วแต่รุ่นที่ออกจำหน่าย หากต้องการเงินก่อนครบกำหนดสามารถไถ่ถอนก่อนได้ที่สาขาธนาคาร แต่จะไม่ได้รับดอกเบี้ยเต็มอัตราตามที่ประกาศไว้ มักได้รับดอกเบี้ยในอัตราที่ต่ำกว่าตามเงื่อนไขการไถ่ถอนก่อนกำหนดของแต่ละธนาคาร จึงควรมั่นใจว่าไม่ต้องใช้เงินก้อนนี้ก่อนครบอายุสลากจริง
ดอกเบี้ยและเงินรางวัล ต้องเสียภาษีไหม
สลากออมทรัพย์ของธนาคารรัฐส่วนใหญ่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ทั้งในส่วนของดอกเบี้ยเมื่อครบกำหนดและเงินรางวัลที่ถูกระหว่างทาง ต่างจากเงินฝากประจำทั่วไปที่ดอกเบี้ยเกิน 20,000 บาทต่อปีต้องเสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย 15% นี่เป็นจุดขายสำคัญที่ทำให้สลากออมทรัพย์ได้รับความนิยม อย่างไรก็ตามเงื่อนไขการยกเว้นภาษีอาจแตกต่างกันเล็กน้อยระหว่างนิติบุคคลกับบุคคลธรรมดา และระหว่างสลากแต่ละชุดแต่ละธนาคาร ควรตรวจสอบเงื่อนไขของสลากรุ่นที่สนใจซื้อโดยตรงกับธนาคารผู้ออก
สลากออมทรัพย์คุ้มกว่าเงินฝากประจำจริงไหม
ผลตอบแทนขั้นต่ำที่การันตีของสลากออมทรัพย์ (ไม่นับโอกาสถูกรางวัล) มักใกล้เคียงหรือต่ำกว่าดอกเบี้ยเงินฝากประจำระยะยาวเล็กน้อย แต่เมื่อรวมโอกาสถูกรางวัลระหว่างทางและการยกเว้นภาษีแล้ว ผลตอบแทนคาดหวังโดยรวมมักสูงกว่าเงินฝากประจำสำหรับผู้ที่ถือจนครบอายุสลาก จุดที่ต้องเข้าใจคือรางวัลใหญ่มีโอกาสถูกต่ำมาก ผู้ซื้อส่วนใหญ่จะได้รับเพียงดอกเบี้ยขั้นต่ำเมื่อครบกำหนดโดยไม่ถูกรางวัลใดๆ จึงควรมองสลากออมทรัพย์เป็นเครื่องมือออมเงินที่มีของแถมเป็นสิทธิลุ้นรางวัล มากกว่ามองเป็นช่องทางลงทุนเพื่อรางวัลใหญ่
ก่อนซื้อสลากออมทรัพย์ ควรเช็กอะไรบ้าง
- เช็กอายุสลากและดอกเบี้ยขั้นต่ำที่การันตีเมื่อครบกำหนดของรุ่นที่สนใจ เพราะแต่ละรุ่นแต่ละธนาคารให้เงื่อนไขไม่เท่ากัน
- ประเมินว่าจะไม่ต้องใช้เงินก้อนนี้ก่อนครบอายุสลาก เพื่อไม่ให้เสียดอกเบี้ยจากการไถ่ถอนก่อนกำหนด
- เทียบดอกเบี้ยขั้นต่ำที่การันตีกับเงินฝากประจำหรือทางเลือกออมเงินอื่นที่มีความเสี่ยงใกล้เคียงกัน
- ตรวจสอบวันจำหน่ายและวงเงินจำกัดต่อคน เพราะสลากออมทรัพย์ยอดนิยมมักขายหมดเร็วในแต่ละรุ่น